Gotu Kola, czyli wąkrota azjatycka (Centella asiatica (L.) Urb.), to wieloletnia roślina zielna należąca do rodziny selerowatych (Apiaceae). Naturalnie występuje przede wszystkim na obszarach Azji, gdzie od wielu lat jest wykorzystywana jako surowiec roślinny.
Ekstrakt z Gotu Kola pozyskiwany jest głównie z nadziemnych części rośliny, obejmujących liście i łodygi. W procesie ekstrakcji otrzymuje się skoncentrowany surowiec zawierający charakterystyczne związki biologicznie czynne.
Do najważniejszych składników wąkroty azjatyckiej należą saponiny triterpenowe oraz kwasy triterpenowe.
Ekstrakt występuje zazwyczaj w postaci drobnego proszku o barwie od żółtobrązowej do brązowej. Jest wykorzystywany w produkcji preparatów roślinnych oraz specjalistycznych formulacji kosmetycznych i suplementacyjnych.
Główne składniki aktywne
Wąkrota azjatycka zawiera szereg charakterystycznych związków, wśród których wyróżnia się:
- Azjatykozyd (Asiaticoside) – saponina triterpenowa należąca do charakterystycznych składników rośliny.
- Madekasozyd (Madecassoside) – glikozyd triterpenowy występujący w nadziemnych częściach wąkroty.
- Kwas azjatykowy (Asiatic acid) – związek należący do grupy kwasów triterpenowych.
- Kwas madekasowy (Madecassic acid) – naturalny składnik frakcji triterpenowej.
Zawartość tych związków może stanowić podstawę standaryzacji ekstraktu.
Proporcje ekstrakcji i standaryzacja
Na rynku surowców roślinnych występują między innymi następujące specyfikacje:
Ekstrakt 4:1
Proporcja ekstrakcji oznaczająca wykorzystanie czterech części surowca roślinnego do otrzymania jednej części ekstraktu, zgodnie z deklarowaną metodą określania współczynnika DER.
Ekstrakt 10:1
Skoncentrowana forma ekstraktu, dla której deklarowany stosunek ilości surowca roślinnego do uzyskanego ekstraktu wynosi 10:1.
Ekstrakty standaryzowane
W specjalistycznych formulacjach stosowane są także ekstrakty standaryzowane na określoną zawartość triterpenów, np. 10%, 20% lub 40%.
Proporcja ekstrakcji nie jest równoznaczna z procentową zawartością składników aktywnych. Są to odrębne parametry charakteryzujące surowiec.
Właściwości i charakterystyka technologiczna
- Naturalne pochodzenie roślinne
- Obecność saponin i kwasów triterpenowych
- Możliwość standaryzacji na charakterystyczne związki roślinne
- Postać drobnego proszku
- Możliwość wykorzystania w formulacjach sypkich, kapsułkowanych i kosmetycznych
- Możliwość kontroli zawartości substancji charakterystycznych metodami chromatograficznymi, w tym HPLC
Zastosowanie
Przemysł kosmetyczny
Ekstrakt z wąkroty azjatyckiej, znany również pod nazwą CICA, znajduje zastosowanie w formulacjach kosmetyków pielęgnacyjnych, takich jak kremy, sera, emulsje, maseczki oraz produkty przeznaczone do pielęgnacji skóry.
Przemysł suplementacyjny
Gotu Kola jest wykorzystywana jako składnik wybranych preparatów roślinnych i wieloskładnikowych formulacji suplementacyjnych, z uwzględnieniem statusu prawnego konkretnego ekstraktu.
Przemysł zielarski
Wąkrota azjatycka jest surowcem botanicznym wykorzystywanym w produkcji preparatów i mieszanek roślinnych.
Badania i rozwój
Ekstrakty z Centella asiatica wykorzystywane są w badaniach nad związkami triterpenowymi oraz opracowywaniu nowych formulacji kosmetycznych i specjalistycznych.
Podstawowe informacje techniczne
- Nazwa: Ekstrakt z Gotu Kola
- Nazwa polska: Ekstrakt z wąkroty azjatyckiej
- Nazwa angielska: Gotu Kola Extract
- Nazwa botaniczna: Centella asiatica (L.) Urb.
- Rodzina: Apiaceae
- INCI: Centella Asiatica Extract
- Numer CAS: 84696–21‑9
- Część rośliny: głównie części nadziemne
- Postać: proszek
- Barwa: żółtobrązowa do brązowej
- Proporcje ekstrakcji spotykane na rynku: 4:1, 10:1
- Przykładowe standaryzacje: 10%, 20%, 40% triterpenów
- Główne związki: azjatykozyd, madekasozyd, kwas azjatykowy, kwas madekasowy
